Cel ćwiczeń I Opis ćwiczeń I Statystyka opisowa I Wnioskowanie statystyczne I Bibliografia





 




INDYWIDUALNE INDEKSY DYNAMIKI

 

Indeksem, czyli wskaźnikiem dynamiki nazywamy liczbę względną, niemianowaną i mogącą być wyrażoną w procentach. Wartość taką otrzymuje się poprzez podzielenie wielkości danego zjawiska w okresie badanym przez wielkość z okresu przyjętego za podstawę.

 

Ogólnie indeks możemy zapisać jako:


gdzie:


- to wartość cechy w okresie badanym
- to wartość cechy w okresie bazowym, podstawowym (branym jako punkt odniesienia)

 

I >100% oznacza wzrost wartości cechy w okresie badanym w porównaniu z okresem podstawowym o  i-100 [%].

W przypadku, gdy i =100%, to nie ma zmian wartości zmiennej w okresie badanym w porównaniu z okresem podstawowym

Jeżeli natomiast i<100%, to wartości cechy są niższe o 100 - i [%] w okresie badanym w porównaniu z okresem podstawowym.

 

Ze względu na przyjętą podstawę porównań wyróżniamy następujące rodzaje indeksów:


·      o podstawie stałej (okresem bazowym jest np. y1). Można je zapisać jako ciąg następujących wielkości:


(dla pierwszej wartości w szeregu indeks jest równy 1)

w których każda wielkość odnoszona jest do wartości z okresu bazowego.


Indeksy te obrazują zmiany w kolejnych okresach (momentach) w porównaniu z okresem (momentem) podstawowym.

 

·      o podstawie ruchomej (łańcuchowe). Ciąg indeksów łańcuchowych można zapisać jako:


(dla pierwszej wartości w szeregu indeksu nie liczymy),

w których każda wielkość odnoszona jest do wartości z okresu poprzedniego.

Indeksy o podstawie ruchomej obrazują zmiany w kolejnych okresach (momentach) czasu w porównaniu z okresem (momentem) poprzednim.

 

 

Indeksy możemy także podzielić na indywidualne i agregatowe (zespołowe).

 

 

1.      Indeksy indywidualne - pozwalają analizować zmiany cen (p), ilości (q) i wartości (qp) pojedynczych produktów.

·      Indywidualny indeks cen


    w którym:

    - cena dobra w okresie badanym
    - cena dobra w okresie podstawowym

Indywidualny indeks cen informuje, o ile zmieniła się cena danego dobra w okresie badanym w porównaniu z okresem podstawowym.

 

·      Indywidualny indeks ilości

    w którym:


    - ilość dobra w okresie badanym
    - ilość dobra w okresie podstawowym

Indywidualny indeks ilości informuje, o ile zmieniła się ilość danego dobra w okresie badanym w porównaniu z okresem podstawowym.

 

·      Indywidualny indeks wartości

    w którym:


    - ilość dobra w okresie badanym  
    - ilość dobra w okresie podstawowym
    - cena dobra w okresie badanym
    - cena dobra w okresie podstawowym

 

Indywidualny indeks wartości informuje, o ile zmieniła się wartość danego dobra (a więc jego cena i ilość) w okresie badanym w porównaniu z okresem podstawowym.

 

 

2.      Indeksy zespołowe (agregatowe) - pozwalają analizować zmiany wartości, cen oraz ilości zbioru (grupy produktów, wyrobów, artykułów), które nie są jednorodne.

 

Przykład

Modele ekonometryczne | Prognozowanie i symulacje | Ekonometria |